Chăm sóc hoa, cây cảnh sau Tết như thế nào để cây khỏe mạnh, chơi được đến năm sau?

Sau những ngày Tết rộn ràng, rực rỡ sắc hoa, hầu hết các loại cây cảnh đều bước vào giai đoạn suy giảm sức sống. Nguyên nhân là do cây đã phải dồn toàn bộ dinh dưỡng để nuôi hoa, quả phục vụ trưng bày, trong khi điều kiện môi trường trong nhà, ánh sáng, nước tưới và chế độ chăm sóc trong dịp Tết thường không ổn định. Nếu không có biện pháp chăm sóc kịp thời và đúng kỹ thuật, cây rất dễ héo úa, rụng lá, thậm chí chết hoàn toàn. Tuy nhiên, với cách xử lý hợp lý sau Tết, nhiều loại cây cảnh không chỉ phục hồi mà còn sinh trưởng mạnh mẽ, tiếp tục được nuôi trồng và chơi đến Tết năm sau, thậm chí đẹp hơn cả thời điểm mới mua.

Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung tiếp theo để có cái nhìn đầy đủ và cụ thể hơn: Cơ sở nuôi cấy mô tế bào thực vật

Vì sao cần chăm sóc cây cảnh ngay sau Tết?

Phần lớn cây cảnh chưng Tết như mai, đào, quất, lan, trà, kim tiền, vạn niên thanh… đều bị suy kiệt sau quá trình ra hoa, kết trái. Bộ rễ phải hoạt động liên tục, đất trong chậu dần bạc màu, mất dinh dưỡng, khả năng thoát nước kém. Nếu tiếp tục giữ nguyên hiện trạng, cây sẽ chậm phục hồi, dễ nhiễm nấm bệnh và sâu hại. Do đó, giai đoạn sau Tết được xem là “thời điểm vàng” để tái tạo sức sống cho cây, giúp cây bước vào chu kỳ sinh trưởng mới một cách ổn định.

Cắt tỉa hoa, cành và lá tàn úa đúng kỹ thuật

Việc đầu tiên cần làm sau Tết là cắt bỏ toàn bộ hoa đã tàn, quả cũ và những cành lá héo úa, sâu bệnh. Theo các chuyên gia thực vật, cắt tỉa sâu và dứt khoát sẽ giúp cây giảm gánh nặng dinh dưỡng, đồng thời kích thích cây ra chồi mới khỏe mạnh hơn. Với các loại cây thân gỗ hoặc bonsai, nên cắt sát gốc những cành đã già, cành mọc chen chúc, cành vượt làm mất dáng cây.

Cắt tỉa không chỉ giúp cây sinh trưởng tốt mà còn góp phần làm cho không gian sống trở nên thông thoáng, sạch sẽ. Khi tán cây gọn gàng, ánh sáng và không khí lưu thông tốt hơn, từ đó hạn chế mầm bệnh, côn trùng và muỗi trú ẩn trong chậu cây. Đây cũng là bước quan trọng để tạo tiền đề cho việc uốn dáng, tạo thế cây đẹp hơn trong những tháng tiếp theo.

Sang chậu, thay đất để phục hồi bộ rễ

Sau một thời gian trồng và trưng bày, đất trong chậu thường bị nén chặt, cằn cỗi và thiếu hụt dinh dưỡng. Vì vậy, sang chậu và thay đất mới là việc làm cần thiết để cây có môi trường sinh trưởng tốt hơn. Khi thay đất, nên nhẹ nhàng lấy cây ra khỏi chậu cũ, rũ bỏ bớt đất cũ và cắt bỏ những rễ già, rễ thối hoặc rễ quá dài, giúp kích thích cây ra rễ non khỏe mạnh.

Việc lựa chọn chậu cũng cần được cân nhắc kỹ. Chậu phải phù hợp với kích thước và đặc tính của từng loại cây. Chậu quá lớn dễ gây úng nước, trong khi chậu quá nhỏ lại hạn chế sự phát triển của bộ rễ. Với hoa lan, nên ưu tiên chậu đất nung có nhiều lỗ thoát nước. Với các loại cây cảnh thông thường, chậu cần có ít nhất một lỗ thoát nước ở đáy để tránh tình trạng ngập úng.

Chọn đất và phân bón phù hợp cho cây sau Tết

Đất trồng đóng vai trò then chốt trong quá trình phục hồi và phát triển của cây cảnh. Đất tốt cần đảm bảo giàu chất hữu cơ, có nhiều vi sinh vật có lợi, kết cấu tơi xốp và khả năng thoát nước tốt. Đối với những loại đất nghèo dinh dưỡng, việc bổ sung phân hữu cơ là giải pháp hiệu quả và an toàn.

Phân bón hữu cơ giúp cải thiện độ phì của đất, tăng sức đề kháng cho cây và hạn chế hiện tượng sốc phân. Nên bón phân với liều lượng vừa phải, chia nhỏ thành nhiều lần, tránh bón quá nhiều trong một thời điểm. Với cây có lá lớn, có thể kết hợp thêm phân bón lá để cây hấp thụ nhanh các dưỡng chất cần thiết.

Hiện nay, nhiều người chơi cây lâu năm thường ưu tiên lựa chọn cây giống và giá thể từ vườn ươm cây giống chất lượng cao, bởi những đơn vị này cung cấp nguồn cây khỏe, đất trồng đạt chuẩn và phân bón phù hợp với từng loại cây, giúp quá trình chăm sóc sau Tết trở nên nhẹ nhàng và hiệu quả hơn.

Tưới nước và giữ ẩm đúng cách

Sau Tết, cây cần được cung cấp đủ nước để phục hồi nhưng không được tưới quá nhiều. Nguyên tắc chung là giữ cho đất luôn ẩm nhưng không sũng nước. Nên tưới vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát, tránh tưới giữa trưa khi nắng gắt để hạn chế bốc hơi và sốc nhiệt cho cây.

Với những loại cây ưa ẩm, có thể phủ thêm một lớp mùn, cỏ khô hoặc xơ dừa trên bề mặt chậu để giữ ẩm lâu hơn. Việc giữ độ ẩm ổn định sẽ giúp rễ cây phát triển mạnh, hạn chế hiện tượng khô héo và rụng lá.

Thay đổi vị trí đặt cây để cây thích nghi tốt hơn

Trong dịp Tết, nhiều loại cây được đặt trong nhà liên tục nhiều ngày, ít tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên. Sau Tết, cần đưa cây ra ngoài trời hoặc nơi có ánh sáng phù hợp để cây dần thích nghi trở lại. Với các loại cây nội thất như kim tiền, lan ý, vạn niên thanh, có thể đặt trong nhà lâu dài nhưng vẫn cần ánh sáng gián tiếp và không khí lưu thông.

Ngược lại, các loại cây như mai, đào, trà chỉ nên đặt trong nhà trong thời gian ngắn. Nếu tiếp tục để trong nhà quá lâu, cây sẽ suy yếu và dễ chết. Tốt nhất, nên luân phiên đưa cây ra ngoài trời vào ban ngày hoặc ban đêm để cây được tiếp xúc với ánh sáng và không khí tự nhiên.

Chăm sóc hoa lan sau Tết để cây nhanh hồi phục

Hoa lan là loại cây có giá trị cao nhưng cũng khá khó chăm sóc. Sau Tết, lan thường suy yếu do đã dồn nhiều dinh dưỡng cho hoa. Vì vậy, cần tập trung chăm sóc đúng kỹ thuật để cây nhanh hồi phục. Ngoài việc tưới nước đều đặn, cần bổ sung giá thể mới, bón phân phù hợp và tăng cường sức đề kháng cho cây.

Lan nên được đặt ở nơi có ánh sáng nhẹ, tránh nắng gắt và gió mạnh. Độ ẩm không khí cần được duy trì ổn định để rễ lan phát triển tốt. Nếu được chăm sóc đúng cách, lan sau Tết không những không bị lụi mà còn phát triển mạnh, cho hoa đẹp ở những mùa sau.

Kết luận

Chăm sóc hoa, cây cảnh sau Tết là một quá trình đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và hiểu biết nhất định về đặc tính của từng loại cây. Từ việc cắt tỉa, thay đất, bón phân, tưới nước đến điều chỉnh ánh sáng và vị trí đặt cây, mỗi bước đều góp phần quan trọng giúp cây phục hồi và phát triển bền vững. Khi được chăm sóc đúng cách, cây cảnh không chỉ tiếp tục đồng hành cùng gia đình trong suốt năm mà còn sẵn sàng khoe sắc rực rỡ khi mùa Tết mới lại về.

Trong bối cảnh nhu cầu giống cây trồng ngày càng tăng cao, việc tìm kiếm một đơn vị uy tín chuyên cung cấp cây giống chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và ứng dụng công nghệ cao đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của người làm nông nghiệp trên khắp Việt Nam. Vì vậy, ViGen.vn – Trung tâm cây giống ViGen là đơn vị chuyên cung cấp giống cây trồng, giống cây và cây giống Việt Nam ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là cây giống cấy mô, với nguồn cung ổn định từ trại cây giống, trại giống cây trồng đạt chuẩn, phân phối cây giống giá sỉ và bán cây giống qua hệ thống đại lý toàn quốc, giúp khách hàng dễ dàng tìm được địa chỉ mua cây giống uy tín khi cần mua cây giống ở đâu, từ nhà sản xuất cây giống đến nguồn cung cây giống chất lượng cao.

Trường Đại học Trà Vinh nghiên cứu thành công giống dừa sáp nuôi cấy mô: Bước đột phá cho nông nghiệp công nghệ cao vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Mở đầu

Dừa sáp từ lâu đã được xem là một trong những đặc sản nổi tiếng và có giá trị kinh tế cao của tỉnh Trà Vinh. Với hương vị đặc trưng, giá bán cao và nhu cầu thị trường ổn định, dừa sáp không chỉ mang ý nghĩa về mặt nông sản mà còn gắn liền với sinh kế của hàng nghìn hộ nông dân địa phương. Tuy nhiên, hạn chế lớn nhất của giống dừa sáp truyền thống là tỷ lệ trái sáp thấp, cây giống không đồng đều và chi phí nhân giống cao. Trong bối cảnh đó, việc Trường Đại học Trà Vinh nghiên cứu thành công giống dừa sáp bằng phương pháp nuôi cấy mô được xem là bước đột phá quan trọng, mở ra hướng phát triển bền vững cho ngành dừa sáp nói riêng và nông nghiệp công nghệ cao nói chung.

Hình ảnh dưới đây minh họa việc ứng dụng khoa học – công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả canh tác và giá trị sản phẩm:

https://vigen.vn/wp-content/uploads/2025/10/cay-chuoi-cay-mo-tai-vigen_11zon.webp

Thực trạng và nhu cầu đổi mới phương pháp nhân giống dừa sáp

Dừa sáp là loại cây dễ trồng, thích nghi tốt với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng của Trà Vinh cũng như nhiều tỉnh thuộc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Nhờ đặc tính này, người dân đã mở rộng diện tích trồng dừa sáp nhằm nâng cao giá trị kinh tế trên cùng đơn vị diện tích canh tác. Tuy nhiên, phương pháp nhân giống truyền thống bằng hạt cho hiệu quả thấp do tỷ lệ trái sáp trên mỗi buồng không ổn định, nhiều cây cho trái thường, làm giảm giá trị thương phẩm.

Trước thực trạng đó, các nhà khoa học của Trường Đại học Trà Vinh đã sớm nhận ra rằng muốn nâng cao hiệu quả kinh tế của cây dừa sáp thì cần phải giải quyết tận gốc bài toán giống. Việc tạo ra nguồn cây giống có tỷ lệ sáp cao, đồng đều về mặt di truyền và phù hợp cho sản xuất quy mô lớn trở thành yêu cầu cấp thiết đối với cả nhà trường lẫn cộng đồng nông dân.

Thành công từ phương pháp nuôi cấy phôi và những giới hạn tồn tại

Từ những năm trước, nhóm nghiên cứu của Trường Đại học Trà Vinh đã triển khai phương pháp nuôi cấy phôi dừa sáp. Theo lý thuyết, cây giống tạo ra từ phương pháp này có tỷ lệ trái sáp đạt 100%. Thực tế khảo nghiệm và thương mại hóa từ năm 2011 đến nay cho thấy, do đặc tính thụ phấn chéo của cây dừa, các vườn dừa sáp sử dụng giống cấy phôi đạt tỷ lệ trái sáp khoảng 85%, một con số rất ấn tượng so với phương pháp truyền thống.

Hàng năm, nhà trường chuyển giao khoảng 5.000 cây giống dừa sáp cấy phôi cho cộng đồng, góp phần nâng cao thu nhập cho nhiều hộ trồng dừa. Quy trình nuôi cấy phôi dừa sáp cũng đã được đăng ký bảo hộ tại Cục Sở hữu trí tuệ và được cấp bằng Giải pháp hữu ích, khẳng định giá trị khoa học và tính ứng dụng thực tiễn của công trình nghiên cứu.

Tuy nhiên, phương pháp nuôi cấy phôi vẫn tồn tại những hạn chế nhất định. Hệ số nhân giống thấp khiến giá thành cây giống cao, dao động từ 700.000 đến 800.000 đồng mỗi cây. Bên cạnh đó, do sử dụng phôi hữu tính nên cây giống chưa đạt được sự đồng đều tuyệt đối về mặt di truyền. Những yếu tố này đặt ra yêu cầu phải tiếp tục nghiên cứu một phương pháp nhân giống tiên tiến hơn, hiệu quả hơn.

Hướng đi mới với phương pháp nuôi cấy mô dừa sáp

Xuất phát từ mong muốn tạo ra giống dừa sáp có tính đồng nhất cao, giữ nguyên đặc tính ưu việt của cây mẹ và giảm mạnh giá thành cây giống, Trường Đại học Trà Vinh đã phối hợp với Phòng Thí nghiệm trọng điểm quốc gia về nuôi cấy mô tế bào thực vật thuộc Viện Di truyền Nông nghiệp Việt Nam. Nhóm nghiên cứu do PGS.TS Nguyễn Văn Đồng dẫn đầu đã cùng các nhà khoa học của trường triển khai đề tài nhân giống dừa sáp bằng phương pháp nuôi cấy mô.

Phương pháp nuôi cấy mô cho phép tạo cây con từ các bộ phận sinh dưỡng như lá, đỉnh sinh trưởng hoặc các mô non khác. Từ một mẫu ban đầu, có thể nhân ra hàng trăm, thậm chí hàng nghìn cây con trong thời gian tương đối ngắn. Quan trọng hơn, cây con được tạo ra có tính đồng nhất cao về mặt di truyền, giúp đảm bảo chất lượng và đặc tính của giống trong sản xuất đại trà.

Trong bối cảnh nhiều viện nghiên cứu và doanh nghiệp nông nghiệp đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học, các thông tin và nền tảng nghiên cứu của Viện Di truyền Nông nghiệp Việt Nam cũng được cộng đồng khoa học và sản xuất quan tâm, có thể tham khảo thêm tại https://vigen.vn/.

Ưu điểm vượt trội về kinh tế và khả năng thương mại hóa

Theo thầy Nguyễn Ngọc Trai, Quyền Giám đốc Trung tâm Sinh học ứng dụng, Khoa Nông nghiệp – Thủy sản, Trường Đại học Trà Vinh, ưu điểm nổi bật nhất của giống dừa sáp nuôi cấy mô chính là hệ số nhân giống cao, từ đó kéo giảm đáng kể giá thành cây giống. Nếu được áp dụng trong sản xuất quy mô công nghiệp, giá bán cây giống dừa sáp nuôi cấy mô có thể dưới 100.000 đồng mỗi cây, thấp hơn rất nhiều so với cây giống cấy phôi trước đây.

Điều này mở ra cơ hội lớn cho việc mở rộng diện tích trồng dừa sáp, giúp nông dân dễ dàng tiếp cận nguồn giống chất lượng cao với chi phí hợp lý. Đồng thời, sự đồng đều về mặt di truyền cũng giúp các nhà vườn dễ dàng quản lý vườn cây, dự đoán năng suất và chất lượng trái, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và tính cạnh tranh trên thị trường.

Thực nghiệm, hoàn thiện quy trình và định hướng tương lai

Bước đầu, Trường Đại học Trà Vinh đã thử nghiệm thành công quy trình nuôi cấy mô dừa sáp và cho ra các cây giống đạt chất lượng tốt. Tuy nhiên, để có thể triển khai sản xuất ở quy mô công nghiệp, nhóm nghiên cứu vẫn đang tiếp tục hoàn thiện quy trình kỹ thuật, từ khâu chọn mẫu, nhân nhanh trong phòng thí nghiệm cho đến giai đoạn thuần dưỡng cây con trong nhà lưới.

Theo đánh giá của nhóm nghiên cứu, toàn bộ quy trình tạo giống dừa sáp bằng nuôi cấy mô kéo dài từ 8 đến 12 tháng, tùy thuộc vào số lần nhân và điều kiện chăm sóc. Sau khi đạt tiêu chuẩn, cây con mới được chuyển giao cho người trồng. Đây là khoảng thời gian chấp nhận được trong bối cảnh sản xuất giống cây lâu năm và hoàn toàn phù hợp với kế hoạch phát triển vùng nguyên liệu dừa sáp.

Hiện nay, không chỉ khu vực Cầu Kè của tỉnh Trà Vinh mà nhiều địa phương khác trong và ngoài tỉnh cũng đang quan tâm, tìm đến Trường Đại học Trà Vinh để mua giống dừa sáp. Xu hướng này cho thấy tiềm năng mở rộng vùng trồng dừa sáp trong tương lai, đặc biệt trong điều kiện biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn ngày càng gia tăng. Dừa sáp được đánh giá là loại cây trồng thích ứng tốt, mang lại hiệu quả kinh tế cao và có thể trở thành cây trồng chủ lực của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Trong bức tranh chung của nông nghiệp công nghệ cao, việc ứng dụng các tiến bộ về nhân giống, lai tạo và ghép cây cũng đang được triển khai mạnh mẽ trên nhiều đối tượng cây trồng khác, có thể tham khảo thêm các sản phẩm và hướng nghiên cứu liên quan tại https://vigen.vn/san-pham/coc-thai-nho-ghep/.

Kết luận

Thành công trong nghiên cứu giống dừa sáp nuôi cấy mô của Trường Đại học Trà Vinh không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn có giá trị thực tiễn sâu sắc đối với phát triển kinh tế – xã hội địa phương. Công trình này góp phần giải quyết bài toán giống cây trồng chất lượng cao, giá thành hợp lý và phù hợp với điều kiện sản xuất nông nghiệp hiện đại. Trong tương lai, khi quy trình được hoàn thiện và nhân rộng, dừa sáp nuôi cấy mô hứa hẹn sẽ trở thành nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững của ngành dừa và nông nghiệp vùng Đồng bằng sông Cửu Long.